ऐन जूनमध्ये उष्णतेच्या लाटेने नागरिक हैराण; जास्त गरमीमुळे हार्ट अटॅकचा धोका वाढतो.?
राज्यासह देशातील अनेक भागांमध्ये ऐन जून महिन्यात उष्णतेची लाट कायम असून नागरिक प्रचंड उकाड्याने त्रस्त झाले आहेत. तापमानात होत असलेली सततची वाढ केवळ दैनंदिन जीवनावर परिणाम करत नसून मानवी आरोग्यासाठीही गंभीर धोका निर्माण करत आहे. विशेषतः हृदयविकार, उच्च रक्तदाब, मधुमेह आणि वृद्ध नागरिकांसाठी ही परिस्थिती अधिक चिंताजनक मानली जात आहे.
वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते, अतिउष्णतेमुळे शरीरातील तापमान नियंत्रित ठेवण्यासाठी हृदयाला अधिक मेहनत घ्यावी लागते. परिणामी हृदयावर अतिरिक्त ताण निर्माण होऊन हार्ट अटॅक, हृदयाचे ठोके अनियमित होणे तसेच स्ट्रोकसारख्या गंभीर आजारांचा धोका वाढू शकतो.
उष्णतेचा हृदयावर कसा होतो परिणाम.?
शरीराचे तापमान संतुलित ठेवण्यासाठी त्वचेतील रक्तवाहिन्या रुंदावतात आणि घामाद्वारे उष्णता बाहेर टाकली जाते. या प्रक्रियेत हृदयाला अधिक वेगाने रक्ताभिसरण करावे लागते. यामुळे हृदयाचा कार्यभार वाढतो. निरोगी व्यक्ती हा ताण सहन करू शकतात, मात्र हृदयविकार किंवा इतर दीर्घकालीन आजार असलेल्या व्यक्तींना याचा गंभीर परिणाम होऊ शकतो.
डिहायड्रेशन ठरते धोकादायक
उष्णतेमुळे शरीरातून मोठ्या प्रमाणात पाणी व इलेक्ट्रोलाइट्स बाहेर पडतात. त्यामुळे डिहायड्रेशनची समस्या निर्माण होते. शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी झाल्याने रक्त घट्ट होते आणि रक्ताच्या गुठळ्या तयार होण्याचा धोका वाढतो. अशा गुठळ्या हृदयाच्या धमन्यांमध्ये अडकल्यास हार्ट अटॅक, तर मेंदूमध्ये अडकल्यास स्ट्रोक होण्याची शक्यता असते.
हार्ट अटॅकचा धोका वाढवणारी 5 प्रमुख कारणे
1. रक्तदाब कमी होणे – शरीरातील पाण्याची कमतरता आणि रक्तवाहिन्यांचे प्रसरण यामुळे रक्तदाब अचानक कमी होऊ शकतो.
2. हृदयाचे ठोके अनियमित होणे – इलेक्ट्रोलाइट्सची कमतरता हृदयाच्या विद्युत प्रणालीवर परिणाम करते.
3. हृदयाची गती वाढणे – उष्णतेमुळे हृदयाला अधिक वेगाने कार्य करावे लागते.
4. औषधांचा प्रभाव – काही औषधांमुळे शरीरातील पाणी कमी होण्याची शक्यता वाढते.
5. अतिरिक्त शारीरिक श्रम – कडक उन्हात प्रवास किंवा मेहनतीची कामे केल्याने हृदयावर ताण वाढतो.
ही लक्षणे दिसल्यास त्वरित उपचार घ्या
छातीत वेदना किंवा जडपणा जाणवणे
अचानक श्वास घेण्यास त्रास होणे
थंड आणि चिकट घाम येणे
चक्कर येणे किंवा बेशुद्ध पडणे
मळमळ, उलटी किंवा तीव्र थकवा जाणवणे
नागरिकांनी घ्यावयाची काळजी
उष्णतेच्या लाटेपासून बचाव करण्यासाठी नागरिकांनी नियमित पाणी पिणे, दुपारच्या वेळेत बाहेर जाणे टाळणे, सैल व सुती कपड्यांचा वापर करणे, छत्री किंवा टोपीचा वापर करणे तसेच डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय कोणतीही औषधे बंद न करणे आवश्यक आहे.
आरोग्य तज्ज्ञांनी विशेषतः वृद्ध नागरिक, हृदयविकार, मधुमेह आणि उच्च रक्तदाब असलेल्या रुग्णांना उष्णतेच्या दिवसांमध्ये अधिक सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे.
उष्णतेची लाट ही केवळ अस्वस्थता निर्माण करणारी बाब नसून आरोग्यासाठी गंभीर धोका ठरू शकते. त्यामुळे योग्य काळजी आणि सतर्कता बाळगणे हीच काळाची गरज आहे.
